حديث اهل سنت نيز وجود داشت « 1 » . ولى اين عقيده نخست از طرف شيعيان كه پيوسته چشم به راه آينده‌اى كه تفوق سياسى را تامين كند ، بودند و به عبارتى ديگر دائما در راه وصول بدين هدف متعالى تلاش مىكردند ، عنوان شده بود و سپس اسماعيليان آن را شايع كرده ، به قالب عقيده‌اى باطنى درآورده بودند . مخيلهء مردم نيز به اين عقيده شكل داده بود . اثناعشريه مىگفتند : مهدى موعود امام دوازدهم است كه در پردهء غيبت است و روزى به فرمان الهى ظهور خواهد كرد . اهل سنت عقيده داشتند كه مهدى هنوز به دنيا نيامده است و مدعى بودند كه در آينده متولد خواهد شد و بعد از كمال ظهور خواهد كرد . صوفيان شيعى مهدى را به صورتى متناسب با افكار فرقهء خود مىپذيرفتند . صوفيان سنى نيز تحت تاثير آراى شيعه ، عقيده داشتند كه زمين هيچ‌گاه از وجود رادمردى يگانه كه مهدى و مظهر كامل الهى است ، نبايد خالى باشد . قطع نظر از عقايد مختلف ، در عالم اسلام گاه‌وبيگاه مدعيان مهدويت ظهور مىكردند . محمد حنفيه 81 ه / 700 م فرزند على ( ع ) نخستين آنان بود . كسانى كه لاف مهدويت مىزدند ، به انجام اصلاحات مهدى مىپرداختند . اگر موفق مىشدند ، مدتى به فرمانروايى مىپرداختند و اگر به پيروزى نمىرسيدند ، بقيهء پيروانشان ، نيرويى آماده براى مهدى آينده را تشكيل مىدادند . شايد از اين روست كه اين اعتقاد بين مردم پيدا شده است كه پيش از مهدى موعود ، چندين مهدى و قبل از دجال - كه مظهر زشتيهاست - دجالهاى متعددى ظهور خواهند كرد . ترديدى نيست كه مدعيان مهدويت از اوضاع اقتصادى و اجتماعى محيط خود بهره مىجستند . چنان كه ادريس 177 ه / 793 م كه در افريقاى شمالى حكومتى تاسيس كرد و نيز ابو عبد الله المهدى 524 ه / 1130 م و جانشين او ابو عبد الله المؤمن 558 ه / 1163 م كه در افريقا حكومت موحدين را پايه گذاشتند و ابو عبيد الله المهدى 322 ه / 934 م كه خلافت فاطميان را در مصر تاسيس كرد ، از مدعيان موفق مهدويت بودند و افرادى نظير بابا الياس 638 ه / 1240 م و بابا اسحاق ( در همان تاريخ ) ، جمرى 677 ه / 1278 م ، بدر الدين پسر قاضى سماونه 823 ه /

--> ( 1 ) مثلا صحيح مسلم ، مشكاة المصابيح ، مسند و غاية المرام .